EN 17092-4:2020 Motosiklet Montu ve Pantolonu Sertifikası

Class A Koruma Standardı

EN 17092-4:2020, karayolunda motosiklet kullanımı için tasarlanan koruyucu mont, pantolon ve benzeri motosiklet giysilerinin karşılaması gereken Class A koruma şartlarını belirleyen Avrupa standardıdır.

Standardın resmî adı:

EN 17092-4:2020 – Protective Garments for Motorcycle Riders – Part 4: Class A Garments – Requirements

Türkçe karşılığı:

Motosiklet Sürücüleri İçin Koruyucu Giysiler – Bölüm 4: A Sınıfı Giysiler – Gereklilikler

Bu standarda göre belgelendirilen ürünler; düşme, sürüklenme veya yol yüzeyiyle temas gibi durumlarda meydana gelebilecek aşınma, yırtılma ve darbe kaynaklı yaralanmaların etkisini azaltmaya yardımcı olmak amacıyla tasarlanır.

---

EN 17092-4:2020 Class A Ne Anlama Gelir?

Class A, EN 17092 standardı kapsamında hem aşınmaya hem de darbeye karşı koruma sunan motosiklet giysileri için belirlenen temel koruma sınıfıdır.

Class A ürünler, gerekli asgari korumayı sağlarken sürücünün hareket kabiliyetini mümkün olduğunca korumayı; ağırlık, kalınlık ve ısı yükünü azaltmayı amaçlar. Bu nedenle Class A sınıfı, özellikle hafif ve günlük kullanıma uygun motosiklet montlarında ve pantolonlarında sıkça görülür.

EN 17092 koruma sınıfları genel olarak şu şekilde sıralanır:

AAA: Serideki en yüksek koruma gereklilikleri
AA: Yüksek koruma ile kullanım konforu arasında denge
A: Aşınma ve darbeye karşı gerekli temel koruma
B: Aşınmaya karşı koruma; darbe koruyucuları zorunlu olmayabilir
C: Yalnızca belirli bölgelerde darbe koruması sağlayan tamamlayıcı giysiler

Class A, AA veya AAA sınıfları birer ürün kalite derecesinden çok, ürünün karşılamış olduğu farklı koruma gerekliliklerini gösterir. Sürüş ortamı, hız, hava koşulları ve kullanım şekli dikkate alınarak uygun koruma sınıfı tercih edilmelidir.

---

Hangi Ürünleri Kapsar?

EN 17092-4:2020 standardı aşağıdaki motosiklet giysilerine uygulanabilir:

• Motosiklet montları

• Motosiklet pantolonları

• Tek parça motosiklet tulumları

• İki parçalı motosiklet takımları

• Darbe koruyucularını üzerinde taşıyan diğer koruyucu motosiklet giysileri

Standart; kask, boyun koruyucu, eldiven ve motosiklet botlarını kapsamaz. Bu ekipmanlar için farklı Avrupa standartları uygulanır.

---

Ürünlerde Değerlendirilen Temel Özellikler

EN 17092-4:2020 kapsamında bir motosiklet montu veya pantolonu yalnızca kumaş kalınlığına göre değerlendirilmez. Ürünün malzemesi, dikişleri, koruyucuları, bağlantı noktaları ve genel yapısı birlikte incelenir.

Darbeli Aşınma Dayanımı

Giysinin yol yüzeyiyle temas etmesi durumunda koruyucu katmanın aşınmaya karşı göstereceği direnç değerlendirilir.

Omuz, dirsek, kalça, diz ve benzeri bölgeler, düşme sırasında farklı risk seviyelerine sahip olabilir. Bu nedenle giysiler risk bölgelerine ayrılarak ilgili bölgelere uygun performans gereklilikleri uygulanır.

Darbe Enerjisinin Azaltılması

Üründe kullanılan koruyucuların darbe enerjisini emme ve vücuda aktarılan kuvveti azaltma performansı değerlendirilir.

Motosiklet giysilerinde kullanılan eklem koruyucuları çoğunlukla EN 1621-1 standardına göre test edilir. Sırt, göğüs veya diğer ilave koruyucuların bulunması hâlinde bu parçalar kendi ilgili standartlarına göre ayrıca belgelendirilebilir.

Koruyucuların Konumu ve Sabitliği

Koruyucunun yalnızca ürün içerisinde bulunması yeterli değildir. Koruyucunun doğru anatomik bölgeyi kapatması ve normal kullanım sırasında yerinden kolayca kaymaması gerekir.

Giysinin bedeni doğru seçilmediğinde koruyucu parçalar olması gereken bölgenin dışına kayabilir. Bu nedenle doğru beden ve doğru ayar, koruma performansının önemli bir parçasıdır.

Yırtılma Dayanımı

Üründe kullanılan ana malzemelerin, oluşan bir yırtığın büyümesine karşı gösterdiği direnç test edilir.

Bu değerlendirme; dış kumaş, deri, kaplamalı tekstil veya ürünün koruyucu yapısını oluşturan diğer güçlü katmanlar üzerinde gerçekleştirilebilir.

Dikiş Mukavemeti

Koruyucu bölgelerde bulunan yapısal dikişlerin kaza sırasında açılmaya karşı dayanımı değerlendirilir.

Yüksek dayanımlı bir kumaş kullanılması tek başına yeterli değildir. Kumaş parçalarını birleştiren dikişlerin de ürünün koruyucu bütünlüğünü sürdürebilecek mukavemette olması gerekir.

Kapatma ve Bağlantı Sistemleri

Fermuar, çıtçıt, cırt cırt, kemer ve benzeri kapatma sistemlerinin kullanım sırasında giysiyi güvenli şekilde kapalı tutması beklenir.

İki parçalı motosiklet takımlarında mont ve pantolon arasındaki bağlantı sistemi de koruyucu bütünlüğün korunması açısından değerlendirilebilir.

Kol ve Paça Sabitlemesi

Düşme sırasında mont kolunun veya pantolon paçasının yukarı doğru sıyrılması, korumasız bölgelerin açığa çıkmasına neden olabilir.

Bu nedenle giysinin bilek, kol, bel ve paça bölgelerinde kullanılan ayar ve sabitleme sistemleri ürünün genel koruyucu tasarımının bir parçasıdır.

Temizlik Sonrası Performans

Ürünün ölçüsel kararlılığı ve üretici tarafından belirtilen yıkama veya temizleme işlemlerinden sonraki performansı değerlendirilir.

Koruyucu giysinin kullanım ömrünü korumak için ürün etiketinde belirtilen yıkama, kurutma ve bakım talimatlarına uyulmalıdır.

Ergonomi ve Hareket Kabiliyeti

Koruyucu giysi, motosiklet sürücüsünün aracı güvenli şekilde kullanmasını engelleyecek ölçüde hareket kısıtlamasına neden olmamalıdır.

Mont veya pantolonun sürüş pozisyonunda doğru oturması, koruyucuların yerinde kalması ve temel kontrollerin rahatça kullanılabilmesi değerlendirme kapsamındadır.

---

Risk Bölgeleri

EN 17092 standardında motosiklet giysileri, düşme sırasında karşılaşabilecekleri risk seviyesine göre farklı bölgelere ayrılır.

Bölge 1 – Yüksek Riskli Alanlar

Darbe, aşınma ve yırtılma riskinin yüksek olduğu bölgelerdir. Omuz, dirsek, diz ve benzeri ilk temas noktaları bu gruba girebilir.

Bölge 2 – Orta Riskli Alanlar

Aşınma ve yırtılma riskinin orta seviyede olduğu bölgelerdir.

Bölge 3 – Daha Düşük Riskli Alanlar

Düşme sırasında aşınma ve yırtılma riskinin diğer bölgelere göre daha düşük olduğu alanlardır.

Üreticiler, ürünün koruyucu yapısını ve kullanılan malzemeleri bu bölgesel risk sınıflandırmasına göre tasarlar.

---

CE İşareti ile EN 17092 Arasındaki Fark

EN 17092-4:2020, ürünün karşılaması gereken teknik performans şartlarını belirleyen standarttır.

CE işareti ise üreticinin ürünün geçerli Avrupa Birliği mevzuatının temel sağlık ve güvenlik gereklerine uygun olduğunu beyan ettiğini gösterir.

Motosiklet montları ve pantolonları, koruyucu özellik iddiasıyla satışa sunulduklarında kişisel koruyucu donanım kapsamında değerlendirilebilir. Bu ürünlerde uygunluk değerlendirmesi, teknik dosya, ürün işaretlemesi, kullanım talimatları ve ilgili uygunluk belgeleri bulunmalıdır.

Bir ürünün yalnızca üzerinde “CE” veya “EN 17092” ibaresi bulunması, tek başına ürünün doğrulanması için yeterli kabul edilmemelidir. Sertifikasyon bilgileri ürünün tam modeline, üreticisine ve test edilen ürün yapısına ait olmalıdır.

---

Ürün Etiketinde Neler Kontrol Edilmelidir?

Sertifikalı bir motosiklet montu veya pantolonu incelerken aşağıdaki bilgiler kontrol edilmelidir:

• CE işareti

• Motosiklet sürücüsü piktogramı

• EN 17092-4:2020 standardı

• Koruma sınıfını gösteren “A” işareti

• Üretici veya marka bilgisi

• Ürün modeli veya ürün kodu

• Beden bilgisi

• Kullanım ve bakım talimatları

• Üründe bulunan koruyucuların standart ve seviye bilgileri

• AB Uygunluk Beyanı veya bu belgeye erişim bilgisi

Koruyucuların üzerinde ayrıca ilgili standart numarası, koruma seviyesi, kullanım bölgesi ve sıcaklık gibi ek performans işaretleri bulunabilir.

---

Class A Koruma Seviyesi Yeterli midir?

Class A sertifikası, ürünün ilgili standardın temel aşınma ve darbe koruması gerekliliklerini karşıladığını gösterir. Bununla birlikte hiçbir motosiklet giysisi kazalarda yaralanmayı tamamen önleyemez.

Class A sınıfı için belirlenmiş kesin bir “güvenli hız” bulunmaz. Gerçek bir kazadaki koruma performansı;

• Kazanın hızı ve açısı

• Yol yüzeyinin yapısı

• Sürüklenme mesafesi

• Darbenin şiddeti

• Giysinin sürücüye uygunluğu

• Koruyucuların konumu

• Ürünün yaşı ve bakım durumu

gibi birçok değişkene bağlıdır.

Yüksek hızlı, uzun mesafeli veya daha yüksek riskli sürüşlerde AA veya AAA sınıfındaki ürünler daha yüksek koruma gereksinimlerini karşılayabilir.

---

Sırt ve Göğüs Koruyucusu Zorunlu mudur?

Ürünün Class A olarak belgelendirilmesi, üründe bulunan her ilave koruyucunun aynı seviyede olduğu anlamına gelmez.

Sırt ve göğüs koruyucuları ürünün tasarımına ve sertifikalandırılan donanımına göre standart, opsiyonel veya ayrıca temin edilen parçalar olabilir. Ürünün koruyucu ceplere sahip olması, koruyucunun ürünle birlikte verildiği anlamına gelmez.

Satın alma öncesinde ürün içeriği ve aşağıdaki bilgiler ayrıca kontrol edilmelidir:

• Omuz koruyucusu

• Dirsek koruyucusu

• Diz koruyucusu

• Kalça koruyucusu

• Sırt koruyucusu

• Göğüs koruyucusu

• Koruyucuların Level 1 veya Level 2 seviyesi

EN 17092 giysi sınıfı ile koruyucuların EN 1621 kapsamındaki darbe koruma seviyeleri birbirinden farklı bilgilerdir.

---

Sertifika Ürünün Tamamını mı Kapsar?

EN 17092-4:2020 uygunluğu, test edilen ve belgelendirilen ürünün bütün yapısı için geçerlidir. Kumaş, astar, koruyucu katmanlar, dikişler, fermuarlar, koruyucu cepleri ve ürünün genel tasarımı sertifikalandırılan modelin bir parçasıdır.

Ürün üzerinde üretici tarafından onaylanmayan değişikliklerin yapılması, dikişlerin sökülmesi, koruyucu katmanların çıkarılması veya uyumsuz parçaların kullanılması ürünün koruyucu performansını olumsuz etkileyebilir.

---

Kullanım ve Bakım Uyarıları

Koruyucu performansın sürdürülebilmesi için:

• Doğru beden tercih edilmelidir.

• Koruyucular doğru konuma ayarlanmalıdır.

• Fermuar ve kapatma sistemleri sürüş sırasında tamamen kapatılmalıdır.

• Üreticinin yıkama ve bakım talimatlarına uyulmalıdır.

• Çamaşır suyu, sert kimyasal veya uygun olmayan temizleme yöntemleri kullanılmamalıdır.

• Kaza geçiren ürünler gözle görülür hasar olmasa bile dikkatle kontrol edilmelidir.

• Aşınmış, yırtılmış veya dikişleri açılmış ürünler kullanılmamalıdır.

• Hasar gören koruyucular değiştirilmelidir.

• Ürün, üreticinin izin vermediği şekilde değiştirilmemelidir.

---

Önemli Bilgilendirme

EN 17092-4:2020 Class A sertifikası, ürünün belirlenen laboratuvar şartları altında ilgili performans gerekliliklerini karşıladığını gösterir. Sertifikasyon, kazaların veya yaralanmaların tamamen önleneceği anlamına gelmez.

Motosiklet kullanırken koruyucu mont ve pantolonun yanı sıra uygun standartlara sahip kask, eldiven, bot ve gerekli diğer koruyucu ekipmanlar birlikte kullanılmalıdır.

Ürüne özel koruma sınıfı, koruyucu içeriği, sertifika numarası ve uygunluk bilgileri için ürün etiketi, üretici kullanım kılavuzu ve ürüne ait resmî uygunluk belgeleri esas alınmalıdır.